Jak jeździć z psem samochodem w upały – bez paniki, ale z głową

Zacznę od rzeczy, którą powtarzam ludziom najczęściej i której najczęściej nikt nie słucha: pies się nie poci. To znaczy poci się, ale przez opuszki łap, czyli symbolicznie. Całą resztę załatwia ziajaniem. I teraz wyobraź sobie, że jedyny sposób, w jaki możesz się schłodzić, to szybkie oddychanie gorącym powietrzem w nagrzanej blaszanej puszce.

Da się inaczej. Naprawdę niewiele trzeba.

Godzina wyjazdu robi więcej niż cała klimatyzacja

Jeśli mam wybór, jadę o szóstej rano. Ta sama trasa, którą o czternastej pies odchoruje, o świcie jest po prostu przejażdżką. Wiem, że nie zawsze da się wybrać – ale jeśli się da, to jest decyzja numer jeden, wszystko inne to poprawki.

Drugie: schłodź auto, ZANIM pies do niego wsiądzie. Klimatyzacja dwie–trzy minuty wcześniej. Pies, który wchodzi do rozgrzanej kabiny, zaczyna podróż od skoku temperatury i stresu – a potem dziwimy się, że ślini się i dyszy przez pół drogi.

I trzecie, o którym się zapomina: nie karm tuż przed wyjazdem. Ostatnia pełna miska minimum trzy godziny wcześniej. Pełny żołądek, wibracje i upał to zestaw, po którym sprzątasz bagażnik na stacji benzynowej. Sprawdzone, niestety.

W trasie

Klimatyzacja tak, ale nie nawiew prosto w psa. Kabina ma być chłodna – pies nie ma siedzieć w strumieniu zimnego powietrza, bo skończy się zapaleniem spojówek albo uszu. Celuj w jakieś 21–23 stopnie i chłodź przestrzeń, nie zwierzę.

Rolety na boczne szyby. Kilkanaście złotych. Jeśli pies jedzie w bagażniku kombi, siedzi pod największą szybą w całym aucie – tam słońce grzeje najmocniej i tam osłona jest najważniejsza. Dziwi mnie, jak rzadko ktoś o tym myśli.

Woda – oczywista sprawa, ale z jednym zastrzeżeniem: proponuj ją na każdym postoju, nawet jeśli pies sam nie prosi. Psy w stresie podróży potrafią „zapomnieć" pić. Nie musisz wozić osobnej miski, która lata po bagażniku – wystarczy zwykła butelka i silikonowa nakładka do picia WAUDOG, którą nakręcasz na butelkę i pies pije prosto z niej. Silikon spożywczy, mieści się w kieszeni, a po powrocie wrzucasz do zmywarki. A postoje rób co półtorej–dwie godziny, i nie na rozżarzonym asfalcie parkingu, tylko tam, gdzie jest kawałek trawy i cienia. Asfalt, który parzy Cię w dłoń po pięciu sekundach, parzy psa w łapy przez cały postój.

Legowisko: latem wyrzuć z transportera gruby kocyk. Serio. Sam długo robiłem ten błąd – „żeby miał miękko". Pies oddaje ciepło między innymi przez brzuch, więc gruby, ciepły podkład latem działa jak kołdra w saunie. Cienki, przewiewny materiał i temat załatwiony. Dobrze sprawdzają się tu składane maty podróżne – lekkie, z wodoodpornym spodem, po złożeniu zajmują tyle miejsca co gazeta. I mają jeszcze jedną, behawioralnie ważną zaletę: pies, który ma w podróży swoje znajome miejsce, wycisza się szybciej – w aucie, na postoju i w restauracji na miejscu. Ten sam zapach, ta sama faktura, mniej stresu. A mniej stresu w upale, jak już wiemy, to mniej przegrzewania.

Rzecz, o której mało kto mówi: stres i upał to spółka

To jest ten moment, w którym behawiorystyka spotyka się z fizjologią, i dlatego się przy nim zatrzymam.

Pies zestresowany jazdą ziaje. Ziajanie ze stresu podnosi temperaturę ciała tak samo jak ziajanie z gorąca. Czyli pies, który boi się auta, w upale przegrzewa się szybciej – a przegrzany czuje się gorzej, więc stresuje się bardziej. Koło się zamyka.

Wniosek praktyczny: jeśli Twój pies nie lubi samochodu, lato to najgorszy moment na „jakoś to będzie". Krótkie, przyjemne przejazdy poza sezonem – do lasu, na łąkę, nie tylko do weterynarza – budują skojarzenia, które latem procentują. A w trasie patrz na psa, nie tylko na drogę: intensywne ziajanie mimo chłodnej kabiny, ślinienie, oblizywanie nosa, ziewanie, drżenie. To nie fanaberie. To komunikat.

Osobny akapit należy się psom krótkopyskim – mopsom, buldogom, bokserom. U nich cała ta układanka działa gorzej, bo skrócone drogi oddechowe to mniej wydajne chłodzenie na starcie. Buldog w upalnym aucie to nie jest „taka sama sytuacja, tylko trochę trudniejsza" – to zupełnie inna kategoria ryzyka. Jeśli masz psa brachycefalicznego, wszystkie powyższe zasady traktuj podwójnie serio, a długą trasę w środku fali upałów po prostu przełóż, jeśli możesz.

Aha – i pies ma jechać zabezpieczony. Transporter, klatka albo szelki z pasem. Nie tylko dlatego, że przy hamowaniu z osiemdziesiątki luźny pies staje się pociskiem. Też dlatego, że pies, który nie musi łapać równowagi na każdym zakręcie, jedzie spokojniej. Mniej stresu, mniej ziajania, mniej przegrzewania. Wszystko się łączy.

Czego nie robić nigdy, choćby nie wiem co

Nie zostawiaj psa w zaparkowanym aucie. Nie „na pięć minut do Żabki". Nie w cieniu. Nie z uchylonym oknem. Temperatura w kabinie rośnie o kilkanaście stopni w kilkanaście minut, a udar cieplny u psa potrafi zabić szybciej, niż stoisz w kolejce.

I odwrotna sytuacja: widzisz cudzego psa zamkniętego w rozgrzanym samochodzie – dzwoń na 112. Ustawa o ochronie zwierząt daje podstawy do interwencji, a stan wyższej konieczności może usprawiedliwiać nawet wybicie szyby, choć zawsze najpierw wzywaj służby i szukaj właściciela.

Druga rzecz z listy „nigdy": głowa psa za oknem. Wiem, wygląda jak z reklamy. Owady i drobiny przy 90 km/h to urazy oczu, pęd powietrza to zapalenia uszu, a gwałtowne hamowanie to scenariusz, którego nie chcę opisywać.

Gdyby jednak – objawy przegrzania

Bardzo intensywne ziajanie, jaskrawoczerwone albo sine dziąsła, gęsta, ciągnąca się ślina, chwiejny chód, apatia, wymioty. Wtedy: cień, chłodzenie LETNIĄ wodą (nie lodowatą – szok termiczny tylko pogorszy sprawę) po łapach, brzuchu i pachwinach, woda do picia małymi porcjami. I do weterynarza – nawet jeśli objawy mijają. Skutki udaru cieplnego lubią wracać z opóźnieniem, kiedy wszyscy już odetchnęli.

Co pakuję

Zawsze to samo: woda i nakładka na butelkę, składana mata, ręcznik (zmoczony ratuje sytuację na postoju), rolety w szybach na stałe od czerwca do września. Do tego EKO worki na odchody – bo postój co dwie godziny to postój co dwie godziny, a parking przy trasie nie musi wyglądać jak pole minowe. Plus numer do weterynarza w miejscu, do którego jadę – wolę go nigdy nie użyć, niż szukać w panice.

Dobrze zaplanowana letnia trasa to nic nadzwyczajnego. Pies, któremu jazda kojarzy się dobrze, następnym razem sam wskakuje do samochodu. A o to w tym wszystkim chodzi – żeby wakacje były wasze wspólne, nie Twoje z psem „jakoś przetransportowanym".